Prawo podatkowe - zmiany w limitach zwolnień z podatku od spadków i darowizn

Zgodnie z nowelizacja przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.) w tym roku wejdą w życie nowe kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn. Jest to spora zmiana, która bezpośrednio rzutuje na funkcjonowanie zwykłego Kowalskiego w jego relacjach z rodziną oraz organami Państwami. W związku z tym warto przyjrzeć się niniejszym zmianom z bliska.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.) wysokość podatku od spadków i darowizn zależy od stopnia pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym oraz od wysokości darowizny. Pokrewieństwo ustawa dzieli na trzy grupy:

• I grupa podatkowa: małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie,
• II grupa podatkowa: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków,
• III grupa podatkowa: inni nabywcy niż wyżej wymienieni.

Aktualnie na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wysokość kwoty wolnej od przedmiotowego podatku wynosi:

• I grupa podatkowa - 10 434 zł,
• II grupa podatkowa - 7 878 zł,
• III grupa podatkowa - 5 308 zł.

Zgodnie z projektem ustawy z dnia 26 stycznia 2023r., od 1 lipca 2023r. zmianie ulegną kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn.

Podatek ma być należny od nabycia własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej w pięcioletnim okresie:

• 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba z I grupy podatkowej,
• 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba z II grupy podatkowej,
• 5733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba z III grupy podatkowej.

Warto przypomnieć, że obdarowany powinien zgłosić do właściwego urzędu skarbowego na druku SD Z2 fakt jej otrzymania. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wartość rynkowa darowizny nie przekracza ustawowej kwoty wolnej od podatku oraz gdy darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego. Przy wyliczeniu wysokości wartości rynkowej darowizny należy uwzględnić zasadę kumulacji wartości majątku nabytego od tej samej osoby w ciągu pięciu lat poprzedzających nabycie.

W przypadku I grupy podatkowej wszystkie darowizny, również te, które przekraczają wartość kwoty wolnej, mogą być zwolnione z opodatkowania. Warunkiem zwolnienia z podatku tej grupy osób jest zgłoszenie faktu otrzymania darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Stawki podatku od spadków i darowizn pozostaną bez zmian. Zgodnie z aktualnymi przepisami wynoszą one odpowiednio (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn):

Warto podkreślić, iż pomimo klarownych regulacji prawnych w zakresie podatku od spadków i darowizn, podatnik celem zastosowania stosownego zwolnienia od opodatkowania powinien poddać gruntownej analizie zmienione przepisy prawne lub zasięgnąć specjalistycznej porady prawnej w tym zakresie.